نوبت تازه کالابرگ الکترونیکی از جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵ شروع می‌شود. طبق زمان‌بندی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعتبار آبان مثل ماه‌های قبل در سه نوبت و بر اساس رقم آخر کد ملی سرپرست خانوار شارژ می‌شود. تفاوت این ماه این است که بخشی از خانوارها اعتبار یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی به ازای هر نفر می‌گیرند و بخشی دیگر همچنان یک میلیون تومان.
اما سؤال مهم‌تر برای بودجه خانوار این است: این اعتبار واقعاً چه سهمی از خرید ماهانه را پوشش می‌دهد؟ محاسبه اقتصادنیوز که دنیای اقتصاد هم منتشر کرده نشان می‌دهد حتی کالابرگ ۱٫۵ میلیونی فقط حدود ۳۶ درصد هزینه سبد ۱۱ قلم کالای اساسی را می‌پوشاند. در این مقاله هم زمان و مبلغ شارژ را مرور می‌کنیم و هم راه‌های عملی برای بیشترین استفاده از این اعتبار را.
زمان شارژ کالابرگ آبان ۱۴۰۵
| رقم آخر کد ملی سرپرست خانوار | تاریخ شارژ |
|---|---|
| ۰، ۱ و ۲ (به‌همراه مددجویان کمیته امداد، بهزیستی و خانوارهای نیروهای مسلح) | ۱۵ آبان ۱۴۰۵ |
| ۳، ۴، ۵ و ۶ | ۲۵ آبان ۱۴۰۵ |
| ۷، ۸ و ۹ | ۵ آذر ۱۴۰۵ |
این همان الگوی ده‌روزه‌ای است که از مرداد ۱۴۰۵ اجرا می‌شود و هدفش پخش کردن مراجعه به فروشگاه‌ها و کم کردن فشار روی شبکه پرداخت است. پس اگر رقم آخر کد ملی سرپرست خانوار شما ۷ تا ۹ است، اعتبار آبان شما عملاً در آذر قابل خرج است.
مبلغ کالابرگ آبان: ۱ میلیون یا ۱٫۵ میلیون؟
افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ از ۱۸ مهر برای نخستین گروه اجرا شد و شامل همه دریافت‌کنندگان نیست. طبق گزارش‌ها، این افزایش برای خانوارهایی است که تا پایان مهر فرم خوداظهاری را تکمیل کرده‌اند و پس از بررسی اطلاعات اقتصادی، واجد شرایط شناخته شده‌اند؛ بیش از ۳۵ میلیون نفر در این گروه قرار گرفته‌اند. (مراحل خوداظهاری را در راهنمای ثبت‌نام افزایش کالابرگ توضیح داده بودیم.)
| تعداد اعضای خانوار | اعتبار پایه (نفری ۱ میلیون) | اعتبار افزایش‌یافته (نفری ۱٫۵ میلیون) |
|---|---|---|
| یک نفر | ۱ میلیون تومان | ۱٫۵ میلیون تومان |
| دو نفر | ۲ میلیون تومان | ۳ میلیون تومان |
| سه نفر | ۳ میلیون تومان | ۴٫۵ میلیون تومان |
| چهار نفر | ۴ میلیون تومان | ۶ میلیون تومان |
| پنج نفر | ۵ میلیون تومان | ۷٫۵ میلیون تومان |
بنابراین «دو میلیون تومانی» که در برخی تیترها برای ۱۵ آبان آمده، مبلغ یک خانوار دونفره با اعتبار پایه است، نه رقم ثابت برای همه.
کالابرگ چه سهمی از سبد ۱۱ قلمی را پوشش می‌دهد؟
اقتصادنیوز با مقادیر سرانه اعلامی وزارت رفاه و قیمت‌های میادین میوه و تره‌بار در نیمه مهر، هزینه سبد ۱۱ قلم کالای اساسی (برنج، گوشت، مرغ، تخم‌مرغ، لبنیات، روغن، حبوبات، ماکارونی، قند و شکر و…) را برای هر نفر حدود ۴ میلیون و ۱۲۷ هزار تومان برآورد کرده است.
- با اعتبار ۱٫۵ میلیون تومانی: پوشش حدود ۳۶٫۳ درصد؛ حدود ۲ میلیون و ۶۲۷ هزار تومان باید از جیب خانوار پرداخت شود.
- با اعتبار پایه ۱ میلیون تومانی: پوشش فقط حدود ۲۴٫۲ درصد؛ سهم جیب خانوار حدود ۳ میلیون و ۱۲۷ هزار تومان.
- برای خانواده چهارنفره: هزینه کل سبد حدود ۱۶٫۵ میلیون تومان است و با کالابرگ ۶ میلیونی، شکاف حدود ۱۰٫۵ میلیون تومان باقی می‌ماند.
- فقط ۲ کیلو برنج ایرانی (حدود ۸۴۵ هزار تومان) و نیم کیلو گوشت منجمد گوساله (حدود ۷۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان) با هم حدود ۱ میلیون و ۶۱۷ هزار تومان می‌شوند؛ یعنی بیشتر از کل اعتبار یک نفر.
این برآورد بر اساس قیمت‌های نیمه مهر است و از آن زمان هم برخی اقلام گران‌تر شده‌اند؛ مثلاً قیمت مرغ در یک هفته اخیر به حدود ۳۶۰ هزار تومان رسیده است (درباره دلایلش در گزارش جهش قیمت مرغ نوشته‌ایم). همچنین تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها در شهریور از ۱۲۱ درصد عبور کرده بود. تصویر کلی‌تر گرانی سبد خانوار را در تحلیل تورم مهر ۱۴۰۵ ببینید.
چرا افزایش ۵۰ درصدی، احساس نمی‌شود؟
اعتبار یک میلیون تومانی ماه‌ها ثابت مانده بود، در حالی که قیمت خوراکی‌ها سه‌رقمی رشد می‌کرد. افزایش ۵۰۰ هزار تومانی در عمل بخشی از قدرت خریدِ ازدست‌رفته را برمی‌گرداند، نه اینکه سبد را ارزان کند. به زبان ساده: کالابرگ کمک‌هزینه است، نه جایگزین بودجه غذایی خانوار. هر چه سهم پروتئین و برنج در خرید شما بیشتر باشد، سهم پوشش کالابرگ کمتر می‌شود.
۶ نکته برای بیشترین استفاده از کالابرگ
- اول موجودی را استعلام کنید. با کد دستوری *500*1463# (ستاره ۵۰۰ ستاره ۱۴۶۳ مربع)، بازوی کالابرگ در پیام‌رسان بله یا اپلیکیشن رسمی، مانده اعتبار و زمان شارژ را ببینید. پیامک‌های مشکوک با لینک «افزایش کالابرگ» را باز نکنید.
- مهلت مصرف را جدی بگیرید. طبق روال ماه‌های اخیر، مانده هر دوره تا پایان ماه بعد قابل استفاده بوده (مثلاً اعتبار شهریور تا پایان مهر). این انتقال نامحدود نیست؛ قبل از پایان مهلت دوره قبل، خرید کنید.
- کالابرگ را برای اقلام گران و ماندگار خرج کنید. برنج، روغن، حبوبات و ماکارونی که دیر خراب می‌شوند و قیمتشان سریع بالا می‌رود، گزینه بهتری برای اعتبار هستند تا خرید روزانه.
- قیمت فروشگاه‌ها را مقایسه کنید. قیمت یک کالای مشابه در فروشگاه‌های طرف قرارداد، فروشگاه‌های اینترنتی و میادین متفاوت است. برآورد ۴٫۱ میلیونی بر اساس قیمت میادین است و خرید از فروشگاه‌های سطح شهر می‌تواند گران‌تر تمام شود.
- مابه‌التفاوت را از قبل در بودجه ببینید. اگر خرید از اعتبار بیشتر شود، باقی را نقدی می‌پردازید. سهم جیب خانوار را (طبق جدول بالا) در برنامه ماهانه بنویسید تا وسط ماه کم نیاورید.
- برای خرید اقلام مصرفی وام نگیرید. با تورم بالا و نرخ سود تسهیلات، تأمین خرج روزانه با وام یا خرید اقساطی هزینه را بیشتر می‌کند. اگر کسری دائمی دارید، اول سراغ کم کردن هزینه‌های ثابت مثل قبض گاز زمستان و کارمزدهای بانکی بروید.
جمع‌بندی
کالابرگ آبان از ۱۵ آبان برای گروه اول شارژ می‌شود و مبلغ آن بسته به اینکه خانوار مشمول افزایش شده یا نه، نفری ۱ یا ۱٫۵ میلیون تومان است. این اعتبار در بهترین حالت حدود یک‌سوم سبد ۱۱ قلمی را پوشش می‌دهد؛ پس برای خانوار، مهم‌تر از «چقدر شارژ شد»، این است که اعتبار را کجا و برای چه اقلامی خرج کند و شکاف باقی‌مانده را چطور در بودجه ماهانه ببیند.
ارقام بر اساس گزارش‌های منتشرشده تا ۱۴ آبان ۱۴۰۵ است. زمان‌بندی و مبالغ ممکن است با اطلاعیه‌های بعدی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تغییر کند.