اگر هر روز چند بار کارت به کارت می‌کنید، برای هر تراکنش پیامک می‌گیرید و گاهی از خودپرداز بانک دیگری پول برمی‌دارید، احتمالاً متوجه شده‌اید که کسر کارمزدها از حسابتان بیشتر شده است. بانک مرکزی جدول تازه کارمزد خدمات بانکی الکترونیکی را در جلسه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ هیئت عامل تصویب و به بانک‌ها ابلاغ کرد. طبق گزارش رسانه‌های تخصصی، نرخ‌ها بسته به نوع خدمت بین ۲۰ تا ۶۰ درصد بالا رفته است.
بانک مرکزی هدف این تغییر را نزدیک کردن کارمزدها به «بهای تمام‌شده خدمات» به شکل تدریجی اعلام کرده و تأکید کرده که دریافت هر مبلغ دیگری خارج از این جدول، با عنوان کارمزد خدمات الکترونیکی، مجاز نیست. در این گزارش فقط به هزینه‌ها می‌پردازیم، نه سقف‌های انتقال وجه.
جدول کارمزد خدمات بانکی الکترونیکی ۱۴۰۵
این‌ها حداکثر کارمزدهای مجاز است و بانک‌ها می‌توانند کمتر بگیرند. ستون «نرخ قبلی» فقط برای ردیف‌هایی پر شده که عدد قبلی آن را از منابع معتبر تأیید کردیم.
| خدمت | کارمزد ۱۴۰۵ | نرخ قبلی (۱۴۰۴) |
|---|---|---|
| کارت به کارت و کارت به شبا (تا ۱ میلیون تومان) | ۱,۱۰۰ تومان | ۹۰۰ تومان |
| کارت به کارت، هر ۱ میلیون تومان اضافه | +۳۵۰ تومان | +۳۲۰ تومان |
| پایا انفرادی | ۰٫۰۱ درصد مبلغ؛ حداقل ۴۰۰ و حداکثر ۱۲,۰۰۰ تومان | حداقل ۳۰۰ تومان |
| پایا گروهی (بیش از ۱۰ واریز) | ۲,۴۰۰ تومان هر فایل + ۲۴۰ تومان هر واریز | ۱,۵۰۰ + ۱۵۰ تومان |
| ساتنا | ۰٫۰۲ درصد مبلغ؛ حداکثر ۵۰,۰۰۰ تومان | حداکثر ۳۵,۰۰۰ تومان |
| پل (پرداخت لحظه‌ای) | ۰٫۰۲ درصد مبلغ؛ حداقل ۸۰۰ تومان | حداقل ۵۰۰ تومان |
| ثبت حضوری پایا، ساتنا یا پل در شعبه | ۴,۰۰۰ تومان اضافه بر کارمزد | — |
| اعلام مانده یا بررسی رمز کارت (بین‌بانکی) | ۲۸۰ تومان | — |
| اعلام ۱۰ گردش آخر کارت (بین‌بانکی) | ۳۵۰ تومان | — |
| مانده، رمز و ۱۰ گردش آخر در پایانه شعب (بین‌بانکی) | ۵۲۰ تومان | — |
| پیامک اطلاع‌رسانی تراکنش | ۵۰ تومان + هزینه پیامک | — |
| برداشت نقد از خودپرداز بانک دیگر | ۰٫۵ درصد مبلغ؛ حداقل ۳۰۰ تومان | — |
| برداشت نقد از خودپرداز بانک خودتان | رایگان | — |
| فعال‌سازی همراه‌بانک یا اینترنت‌بانک | ۲,۰۰۰ تومان برای هر درگاه | — |
| استعلام شبا | ۲۰۰ تومان | — |
| ثبت یا استعلام چک صیادی (غیرحضوری / حضوری) | ۱,۹۰۰ / ۹,۶۰۰ تومان | — |
| صدور کارت هوشمند یا اعتباری / کارت المثنی | ۱۴,۰۰۰ / ۳۰,۰۰۰ تومان | — |
| خرید با کارتخوان | برای دارنده کارت رایگان (از فروشنده گرفته می‌شود) | — |
کارت به کارت چقدر می‌خورد؟ چند مثال
- انتقال ۵۰۰ هزار تومان یا ۱ میلیون تومان: ۱,۱۰۰ تومان
- انتقال ۲ میلیون تومان: ۱,۱۰۰ + ۳۵۰ = ۱,۴۵۰ تومان
- انتقال ۵ میلیون تومان: ۱,۱۰۰ + (۴ × ۳۵۰) = ۲,۵۰۰ تومان
- انتقال ۱۰ میلیون تومان با پایا: ۰٫۰۱ درصد یعنی ۱,۰۰۰ تومان؛ با پل: ۰٫۰۲ درصد یعنی ۲,۰۰۰ تومان
نکته: کارت به کارت برای مبلغ‌های کوچک ساده‌ترین راه است، اما برای مبلغ‌های چندمیلیونی پایا معمولاً ارزان‌تر تمام می‌شود، چون حداکثر کارمزد آن ۱۲ هزار تومان است. البته پایا در چرخه‌های مشخص واریز می‌شود و فوری نیست.
یک حساب ماهانه ساده
فرض کنید در یک ماه این کارها را انجام می‌دهید:
- ۲۰ کارت به کارت زیر یک میلیون تومان: ۲۰ × ۱,۱۰۰ = ۲۲,۰۰۰ تومان
- ۵ کارت به کارت ۵ میلیون تومانی: ۵ × ۲,۵۰۰ = ۱۲,۵۰۰ تومان
- ۱۰ بار مانده‌گیری با کارت بانک دیگر: ۱۰ × ۲۸۰ = ۲,۸۰۰ تومان
- ۴ برداشت یک میلیونی از خودپرداز بانک دیگر: ۴ × ۰٫۵ درصد = ۲۰,۰۰۰ تومان
- ۸۰ پیامک تراکنش: ۸۰ × ۵۰ = ۴,۰۰۰ تومان به‌اضافه هزینه خود پیامک‌ها
یعنی فقط همین چند کار روزمره، بدون هزینه پیامک، حدود ۶۱ هزار تومان در ماه و بیش از ۷۰۰ هزار تومان در سال می‌شود. هزینه پیامک به اپراتور و بانک بستگی دارد و عدد واحد رسمی برای آن در جدول بانک مرکزی نیامده است؛ برای همین آن را در حساب نیاوردیم.
۷ راه برای کم کردن هزینه‌های بانکی
- پیامک را با اعلان اپلیکیشن عوض کنید. بیشتر بانک‌ها در همراه‌بانک یا اپ‌های خود اعلان تراکنش رایگان یا ارزان دارند. اگر پیامک را برای همه تراکنش‌ها نمی‌خواهید، آن را فقط برای برداشت‌ها نگه دارید یا غیرفعال کنید.
- از خودپرداز بانک خودتان پول بگیرید. برداشت از خودپرداز بانک صادرکننده کارت رایگان است، ولی خودپرداز بانک دیگر نیم درصد مبلغ کارمزد دارد.
- مانده را در اپ بانک خودتان ببینید. مانده‌گیری بین‌بانکی ۲۸۰ تومان است؛ اپ یا خودپرداز بانک خودتان معمولاً ارزان‌تر است.
- مبلغ‌های بزرگ را با پایا بفرستید. برای مبلغ‌های چندمیلیونی که عجله ندارید، پایا با حداکثر ۱۲ هزار تومان از کارت به کارت ارزان‌تر است.
- چند انتقال کوچک را یکی کنید. هر کارت به کارت جدا دست‌کم ۱,۱۰۰ تومان است؛ اگر قرار است به یک نفر چند بار پول بدهید، یک‌جا بفرستید.
- انتقال درون‌بانکی و خرید با کارتخوان را ترجیح دهید. در جدول بانک مرکزی، کارمزد خرید با کارتخوان از فروشنده گرفته می‌شود و برای دارنده کارت صفر است. انتقال بین دو حساب یک بانک هم معمولاً از کارت به کارت شتابی ارزان‌تر است.
- کارهای غیرحضوری را انتخاب کنید و تخفیف‌ها را بپرسید. ثبت پایا و ساتنا در شعبه ۴ هزار تومان اضافه دارد و استعلام حضوری چک صیادی ۹,۶۰۰ تومان است، در حالی که نسخه غیرحضوری آن ۱,۹۰۰ تومان است. بانک‌ها هم اجازه دارند تا ۳۰ درصد به همه مشتریان تخفیف بدهند و برای مستمری‌بگیران، مددجویان کمیته امداد و افراد تحت پوشش بهزیستی تا ۱۰۰ درصد.
چند نکته مهم
- عددهای جدول، سقف مجاز است. اگر بانکی بیشتر از این جدول کم کرد، می‌توانید از طریق سامانه شکایات بانک مرکزی پیگیری کنید.
- بعضی ردیف‌ها مثل دریافت قبض (۲۸۰ تومان) از شرکت خدمات‌دهنده گرفته می‌شود، نه از شما.
- برای اطلاع از سقف‌ها و کدهای دستوری بانک‌ها در شرایط اضطراری، چک‌لیست مالی خانوار در شرایط اضطرار را بخوانید.
- هزینه استعلام و انتقال چک صیادی را در کنار قانون جدید چک و رمز یکبارمصرف ببینید.
- اگر برای وام سراغ نئوبانک‌ها می‌روید، مقایسه وام نئوبانک‌ها در ۱۴۰۵ را از دست ندهید.
- پیامک‌های جعلی با عنوان کارمزد یا وام زیاد شده است؛ نشانه‌های کلاهبرداری وام فوری را بشناسید.
جمع‌بندی: کارمزدها یک‌جا زیاد به چشم نمی‌آیند، اما در طول سال جمع می‌شوند. با چند عادت ساده مثل خاموش کردن پیامک‌های غیرضروری، برداشت از خودپرداز بانک خودتان و استفاده از پایا برای مبلغ‌های بزرگ، بخش زیادی از این هزینه را می‌توان حذف کرد.
عددها بر اساس بخشنامه بانک مرکزی و جدول منتشرشده در رسانه‌ها تا آبان ۱۴۰۵ است و ممکن است بانک‌ها نرخ کمتری اعمال کنند.