بازار سرمایه این هفته هم‌زمان دو صندوق تازه نقره را به سرمایه‌گذاران معرفی کرده است: صندوق «ماه» (زمرد بیدار ۱) که پذیره‌نویسی‌اش از یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ شروع شد و صندوق «آرژان» (آسمان ۱) که از دوشنبه ۴ آبان عرضه می‌شود. به گزارش بورس‌نیوز و مدار اقتصادی، این دو، هفدهمین و هجدهمین صندوق نقره بورس کالا هستند و هر کدام تا ۲۰۰ میلیون واحد قابل انتشار دارند.
زمان عرضه هم جالب است: نقره در یک ماه اخیر در بازار جهانی افت سنگینی داشته و بسیاری می‌پرسند آیا این پذیره‌نویسی فرصت خرید ارزان است یا ریسکی که باید با احتیاط سراغش رفت. این گزارش مشخصات دو صندوق، وضعیت قیمت نقره و نکته‌هایی را که پیش از خرید باید بدانید، مرور می‌کند.
مشخصات دو صندوق تازه
- صندوق «ماه» (زمرد بیدار ۱): مجوز سازمان بورس به شماره ۱۲۲/۲۰۵۵۰۷ در ۲۷ مهر ۱۴۰۵؛ پذیره‌نویسی از ۳ آبان به مدت سه روز کاری، ساعت ۱۱:۴۵ تا ۱۸ با ۱۵ دقیقه پیش‌گشایش. دارایی صندوق عمدتاً شمش نقره است. طبق اطلاعیه کارگزاری بیدار، در اپلیکیشن‌های این کارگزاری حداقل سفارش ۱۵۰ هزار تومان و سقف هر سفارش ۱۰۰ میلیون تومان است.
- صندوق «آرژان» (آسمان ۱): مجوز ۱۹ مهر ۱۴۰۵؛ پذیره‌نویسی ۴ تا ۶ آبان، ساعت ۱۲ تا ۱۸ (پیش‌گشایش ۱۱:۴۵). مبلغ اسمی هر واحد ۱۰ هزار ریال (هزار تومان) است و برای کدهای حقیقی و حقوقی سقف خرید تعیین نشده است. طبق امیدنامه، حداقل ۷۰ درصد دارایی‌ها در گواهی سپرده و شمش نقره و حداکثر ۲۰ درصد در قراردادهای مشتقه نقره سرمایه‌گذاری می‌شود.
- شرط مشترک: برای خرید باید کد بورسی فعال داشته باشید؛ خرید از طریق سامانه معاملاتی برخط کارگزاری‌ها انجام می‌شود و معاملات ثانویه پس از پایان پذیره‌نویسی و ثبت صندوق آغاز می‌شود.
سبدگردان آسمان صندوق آرژان را ابزاری «معاف از مالیات» معرفی کرده و ریسک آن را «متوسط رو به بالا» دانسته است؛ یعنی حتی ناشر صندوق هم آن را جایگزین سپرده بانکی کم‌ریسک معرفی نمی‌کند.
نقره کجای مسیر است؟
طبق داده‌های تیندکس، انس جهانی نقره صبح ۴ آبان حدود ۵۴٫۲ دلار معامله می‌شد. این قیمت نسبت به یک ماه پیش حدود ۱۵٫۵ درصد و نسبت به شش ماه پیش حدود ۲۸ درصد پایین‌تر است. سقف ۱۲ ماه اخیر انس نقره ۱۲۱٫۳ دلار و کف آن ۴۵٫۴ دلار بوده است؛ یعنی قیمت فعلی بیش از نصف از سقف یک‌ساله فاصله دارد.
در بازار داخلی، به گزارش طلانکس، هر گرم نقره ۹۹۹ صبح امروز حدود ۴۹۰ هزار تومان بود و در ۲۴ ساعت گذشته بین ۴۸۲ تا ۵۰۵ هزار تومان نوسان کرد. اگر انس ۵۴٫۲ دلاری را بر ۳۱٫۱ گرم تقسیم کنیم، هر گرم نقره جهانی حدود ۱٫۷۴ دلار می‌شود که با دلار حدود ۲۶۹ هزار تومانی، نزدیک به ۴۶۹ هزار تومان است. پس قیمت داخلی حدود ۴ تا ۵ درصد بالاتر از ارزش جهانیِ تبدیل‌شده به دلار آزاد است.
دو موتور قیمت: انس جهانی و دلار
قیمت ریالی نقره، مثل طلا، حاصل ضرب قیمت جهانی در نرخ ارز است. تفاوت مهم این است که بخش بزرگی از تقاضای نقره صنعتی است (الکترونیک، پنل خورشیدی، پزشکی)؛ به همین دلیل نقره نسبت به طلا هم در رشد و هم در افت پرنوسان‌تر است. نمونه‌اش همین ماه: انس نقره فقط در روز ۳۰ مهر بیش از ۵٫۷ درصد و در ۲۲ مهر نزدیک به ۶ درصد افت کرد.
برای خانوار ایرانی، این یعنی صندوق نقره در برابر تورم و کاهش ارزش ریال پوشش می‌دهد، اما اگر هم‌زمان انس جهانی بریزد یا دلار عقب‌نشینی کند، می‌تواند در کوتاه‌مدت زیان‌ده باشد. همان‌طور که در گزارش هجوم به طلا و سکه گفتیم، تمرکز همه پس‌انداز روی یک دارایی، ریسک را چند برابر می‌کند.
نسبت طلا به نقره: نقره ارزان است؟
با قیمت امروز طلانکس، هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۲۶ میلیون تومان است؛ یعنی هر گرم طلای خالص حدود ۳۴٫۷ میلیون تومان. تقسیم این عدد بر قیمت هر گرم نقره ۹۹۹، نسبت طلا به نقره را در بازار داخلی حدود ۷۰ نشان می‌دهد. برخی تحلیلگران نسبت بالا را نشانه ارزانی نسبی نقره می‌دانند، اما این نسبت به‌تنهایی سیگنال خرید نیست و می‌تواند ماه‌ها بالا بماند.
صندوق نقره یا نقره فیزیکی؟
- نگهداری و اصالت: در صندوق، دغدغه انبار، سرقت و عیارسنجی ندارید؛ در شمش و ساچمه باید هزینه و ریسک نگهداری را بپذیرید.
- اختلاف خرید و فروش: محصول فیزیکی معمولاً هزینه ساخت و اختلاف قیمت خرید و فروش دارد؛ صندوق فقط کارمزد معامله بورسی دارد.
- نقدشوندگی: واحد صندوق در ساعات بازار و با حضور بازارگردان قابل فروش است، اما دامنه نوسان روزانه دارد و در روزهای پرهیجان ممکن است صف فروش ببیند.
- حداقل سرمایه: با صندوق می‌توان با مبلغ کم وارد شد؛ این برای پس‌انداز ماهانه و خرید پله‌ای مزیت است.
یادتان باشد بانک مرکزی پیش‌تر فروش طلای آنلاین در اپ بانک‌ها را محدود کرد؛ برای فلزات گران‌بها، مسیرهای دارای نظارت سازمان بورس مثل صندوق‌های کالایی، امن‌تر از پلتفرم‌های ناشناخته‌اند.
۶ نکته پیش از شرکت در پذیره‌نویسی
- با پول اضطراری خرید نکنید: پیش از هر سرمایه‌گذاری پرنوسان، ذخیره چندماهه هزینه‌ها را در حساب بانکی نگه دارید؛ تکلیف امنیت سپرده‌ها را در راهنمای صندوق ضمانت سپرده‌ها ببینید.
- سهم نقره را محدود کنید: نقره بهتر است بخشی کوچک از سبد کنار طلا، سهام و درآمد ثابت باشد، نه کل آن.
- پله‌ای وارد شوید: با این نوسان، تقسیم خرید در چند مرحله، ریسک ورود در قیمت نامناسب را کم می‌کند.
- به نماد و امیدنامه دقت کنید: فقط از سامانه رسمی کارگزاری و با نماد درست («ماه» یا «آرژان») خرید کنید و امیدنامه را در سایت بورس کالا یا صندوق بخوانید.
- بازگشایی را بشناسید: پول شما تا پایان پذیره‌نویسی و آغاز معاملات ثانویه قابل فروش نیست؛ برای پولی که چند روز بعد لازمش دارید، این مسیر مناسب نیست.
- هیجان روز بازگشایی را دنبال نکنید: قیمت واحد بعد از بازگشایی به ارزش خالص دارایی‌ها و عرضه و تقاضا بستگی دارد و ممکن است بالاتر یا پایین‌تر از قیمت پذیره‌نویسی معامله شود.
جمع‌بندی
دو صندوق تازه «ماه» و «آرژان» با ورودی کم، معافیت مالیاتی و بدون دردسر نگهداری فیزیکی، راه ساده‌تری برای سرمایه‌گذاری در نقره باز کرده‌اند. انس نقره در یک ماه اخیر ۱۵٫۵ درصد و از سقف یک‌ساله بیش از نصف افت کرده و همین می‌تواند برای سرمایه‌گذار بلندمدت فرصت باشد. اما نقره از طلا پرنوسان‌تر است و قیمت ریالی آن هم به انس جهانی و هم به دلار گره خورده است؛ پس فقط با بخشی از پس‌انداز و به‌صورت پله‌ای سراغش بروید. برای تصویر کامل‌تر بازار، گزارش چرخش نقدینگی از سهام به صندوق طلا و پیش‌بینی تورم صندوق بین‌المللی پول را هم بخوانید.
این گزارش توصیه خرید یا فروش نیست. منابع: اطلاعیه پذیره‌نویسی صندوق ماه (مدیریت بازار مشتقه بورس کالا، ۲۹ مهر ۱۴۰۵)؛ اطلاعیه سبدگردان آسمان؛ کارگزاری بیدار؛ بورس‌نیوز؛ مدار اقتصادی؛ نبض بورس؛ قیمت انس از تیندکس و قیمت داخلی نقره و طلا از طلانکس (۴ آبان ۱۴۰۵)؛ نرخ دلار از تجارت‌نیوز.