در آخرین جلسه معاملاتی هفته، شاخص کل بورس تهران به حدود ۷٬۷۶۶٬۰۰۰ واحد رسید و رکورد تازه‌ای ثبت کرد. همزمان، دلار بازار آزاد و طلا نیز سقف‌های جدید زدند؛ تصویری که بیش از آن‌که نشانه‌ای از خوش‌بینی پایدار به سودآوری شرکت‌ها باشد، از نگاه گزارش‌های رسانه‌ای اقتصاد، شبیه «فرار نقدینگی به دارایی» است.

ورود سنگین حقیقی‌ها و رشد از ابتدای سال

در همان روز، سرمایه‌گذاران خرد حدود ۴٫۷ هزار میلیارد تومان نقدینگی به سمت سهام هدایت کردند. از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون، بازار سهام حدود ۱۰۹ درصد رشد کرده است. با این حال، تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌های اقتصادی (از جمله جمع‌بندی‌های دنیای اقتصاد و گزارش‌های مشابه) تأکید می‌کنند این موج بیشتر حفظ ارزش دارایی در برابر تورم و بی‌ثباتی ارز است، نه الزاماً اعتماد بلندمدت به چشم‌انداز بنگاه‌ها.

بورس دلاری هنوز زیر قله‌های گذشته

وقتی شاخص را با دلار آزاد می‌سنجیم، تصویر متفاوت می‌شود: سطح دلاری بورس همچنان پایین‌تر از قله‌های تاریخی است. به عبارت دیگر، بخشی از رکورد ریالی، بازتاب کاهش ارزش پول ملی است. دلار بازار آزاد در اوایل مهر از مرز ۲۵۰ هزار تومان گذشت و حدود ۲٫۵۹۳ میلیون ریال (اول اکتبر) گزارش شد؛ هم‌زمان بانک مرکزی نرخ رسمی/مرکز مبادله را از حدود ۱۳۷ هزار به بیش از ۱۷۴ هزار تومان بالا آورده است.

• شاخص کل: حدود ۷٬۷۶۶٬۰۰۰ واحد (آخرین جلسه هفته)
• ورود حقیقی‌ها در یک روز: حدود ۴٫۷ همت
• بازده از ابتدای سال: حدود ۱۰۹ درصد
• دلار آزاد: بالای ۲۵۰ هزار تومان / حدود ۲٫۵۹۳ میلیون ریال
• نرخ رسمی/مرکز: حرکت از حدود ۱۳۷ هزار به بیش از ۱۷۴ هزار تومان

فشار روی قدرت خرید خانوار و اقساط وام

هم‌زمانی سقف سهام، طلا و دلار معمولاً یعنی خانوارها برای حفظ قدرت خرید، نقدینگی را از حساب بانکی و مصرف روزمره به سمت دارایی‌های «سخت» یا نقدشونده می‌برند. در چنین فضایی، قسط وام سنگین‌تر حس می‌شود؛ چون درآمد ریالی ثابت است، اما هزینه کالاهای وارداتی و مصرفی بالا می‌رود. نمونه ملموس: گزارش‌های بازار از رشد حدود ۳۳ تا ۴۲ درصدی قیمت گوشی‌های ارزان در یک ماه، متأثر از سهمیه و هزینه‌های جانبی واردات، خبر می‌دهد.

برای مخاطب ویکی‌کریدیت، پیام روشن است: قبل از گرفتن یا تمدید تسهیلات، واقعی بودن بازپرداخت را با سناریوی تورم و ارز بسنجید. رشد اسمی سهام یا سقف شاخص، به‌تنهایی قدرت خرید اقساط را بالا نمی‌برد؛ اگر درآمد ریالی ثابت بماند و هزینه زندگی و کالاهای دلاری جهش کند، فشار بدهی خانوار بیشتر می‌شود.

جمع‌بندی

رکورد بورس تهران کنار سقف دلار و طلا، بیشتر روایت «پناهگاه دارایی» است تا رونق پایدار اعتباری. خانوارهایی که وام دارند یا قصد گرفتن تسهیلات دارند، بهتر است به جای دنبال‌کردن هیجان شاخص، روی دو سؤال تمرکز کنند: آیا جریان درآمدی‌شان با تورم و ارز همگام است؟ و آیا اقساط در سناریوی دلار بالای ۲۵۰ هزار تومان همچنان قابل تحمل می‌ماند؟